Kapsam 3 Kategori 1: harcama bazlıdan malzeme bazlıya geçiş

Kapsam 3 Kategori 1, satın aldığınız tüm mal ve hizmetlerin beşikten kapıya emisyonunu kapsar. İmalat şirketlerinde bu kategori tek başına toplam envanterin yarısından fazlasını oluşturur. Buna rağmen çoğu ilk envanterde, kategorinin tamamı bir muhasebe raporundan alınan harcama tutarlarının sektör ortalaması emisyon faktörleriyle çarpılmasıyla hesaplanır.

Dört hesaplama yöntemi

GHG Protocol Kapsam 3 Standardı dört yöntem tanımlar ve bunları veri kalitesine göre sıralar. Yöntem seçimi bir tercih değil, elinizdeki verinin bir sonucudur — ama hangi veriyi toplayacağınız sizin tercihinizdir.

• Harcama bazlı — para birimi başına emisyon faktörü. En hızlı, en düşük kaliteli. Fiyat değişimi ayak izini değiştirir.
• Ortalama veri — kütle veya adet başına sektör ortalaması faktör. Fiyattan bağımsız, hâlâ genel.
• Hibrit — kritik kalemler için tedarikçi verisi, kalanlar için ortalama veri. Pratikte en yaygın olgun yaklaşım.
• Tedarikçi bazlı — tedarikçinin kendi ürün ayak izi veya EPD’si. En yüksek kalite, en yüksek toplama maliyeti.

Harcama bazlı yöntemin yapısal sorunu

Harcama bazlı yöntem, bir yönetim aracı olarak kullanılamaz. Çünkü ürettiği sayı ile aldığınız kararlar arasında bağlantı yoktur: daha düşük emisyonlu bir tedarikçiye geçseniz bile, ödediğiniz tutar aynıysa ayak iziniz değişmez. Tersine, aynı tedarikçiden aynı malı daha ucuza alırsanız ayak iziniz düşer.

Bu, ilk envanter için kabul edilebilir bir başlangıçtır — büyüklük mertebesini görmenizi sağlar. Ama azaltım hedefi koyup ilerleme raporlamaya başladığınız anda yöntem değiştirmek zorundasınız, çünkü hedefe doğru ilerlemeyi ölçemezsiniz.

Kademeli geçiş stratejisi

Tüm tedarikçilerden birincil veri toplamak gerçekçi değildir ve gerekli de değildir. Pareto dağılımı burada güçlü çalışır: satın alma kalemlerinin yüzde onu, emisyonun yüzde sekseninden fazlasını oluşturur. Strateji, bu yüzde onu tedarikçi bazlı veriye taşımak, kalanı ortalama veriyle bırakmaktır.

• Yıl 1 — harcama bazlı taban envanter, sıcak nokta haritası çıkar
• Yıl 1 sonu — en yüksek katkılı 20-30 kalemi malzeme bazlı faktöre taşı
• Yıl 2 — bu kalemlerin tedarikçilerinden EPD veya ürün ayak izi talep et
• Yıl 2-3 — hibrit modele geç: kritik kalemler birincil, kalan ortalama
• Sürekli — tedarikçi ön yeterliliğine emisyon verisi kriterini ekle

Taban yılı yeniden hesaplama tuzağı

Veri kalitesini yükselttiğinizde toplam sayı değişir — genellikle düşer, çünkü sektör ortalamaları muhafazakârdır. Bu, ilerleme gibi görünür ama değildir. GHG Protocol, metodoloji değişikliğinden kaynaklanan farklar için taban yılının yeniden hesaplanmasını ister. Aksi hâlde raporladığınız azaltım, gerçekte yalnızca ölçüm iyileştirmesidir.