SBTi hedefleri ve LCA: bilim temelli hedefin veri tarafı

Bilim Temelli Hedefler girişimi (SBTi), şirket hedeflerinin Paris Anlaşması sıcaklık hedefleriyle tutarlılığını değerlendiren bir doğrulama mekanizmasıdır. “2030’a kadar yüzde 30 azaltacağız” demek kolaydır; bu hedefin küresel karbon bütçesiyle uyumlu olduğunu göstermek metodolojik bir iştir.

Her şey taban yılıyla başlar

Hedef, taban yılı envanterine göre tanımlanır. Bu envanter zayıfsa hedef de zayıftır: kötü ölçülmüş bir taban yılı, hem gerçek olmayan azaltımlar raporlamanıza yol açar hem de veri kalitesi iyileştikçe hedefinizi imkânsız hâle getirebilir. Taban yılını sağlamlaştırmadan hedef ilan etmek en yaygın hatadır.

SBTi, metodoloji değişikliği, satın alma veya elden çıkarma durumlarında taban yılının yeniden hesaplanmasını ister. Bu yüzden hangi verinin hangi yöntemle hesaplandığını kayıt altında tutmak, hedef ömrü boyunca gereken bir disiplindir.

Mutlak azaltım mı, yoğunluk mu?

Mutlak hedefler toplam emisyonun ton cinsinden azalmasını taahhüt eder. Yoğunluk hedefleri ise emisyonu bir üretim veya gelir birimine böler. Büyüyen bir şirket için yoğunluk hedefi ulaşılabilir görünür ama toplam emisyon artabilir; bu yüzden SBTi çoğu durumda mutlak azaltım bekler ve yoğunluk hedeflerini yalnızca belirli sektörel yaklaşımlarda kabul eder.

Sektörel dekarbonizasyon yaklaşımı, çimento ve çelik gibi ürün başına emisyonu fiziksel olarak sınırlı sektörlerde kullanılır. Bu yaklaşımda hedef, sektörün küresel yol haritasındaki ton başına emisyon eğrisine göre belirlenir — yani ürün bazındaki LCA sonucunuz doğrudan hedef takibinin ölçüsü olur.

Kapsam 3 kapsama kuralı

SBTi, Kapsam 3 toplam envanterin belirli bir payını aşıyorsa Kapsam 3 için de hedef konulmasını şart koşar. İmalat şirketlerinde bu eşik neredeyse her zaman aşılır. Dolayısıyla hedef doğrulaması, tedarik zinciri verisi olmadan tamamlanamaz.

• Kapsam 3 hedefi mutlak azaltım veya tedarikçi katılım hedefi olarak konulabilir
• Tedarikçi katılım hedefi, tedarikçilerin kendi bilim temelli hedeflerini koymasını ölçer
• Ürün bazlı azaltım, Kategori 1 ve Kategori 11’de doğrudan ölçülebilir
• Harcama bazlı Kapsam 3 hesabı, hedef takibi için yetersizdir

Hedeften eyleme: azaltım kaldıraçlarını sıralamak

Hedef konulduktan sonraki soru şudur: hangi müdahale, ton CO₂e başına kaça mal oluyor? Bu, marjinal azaltım maliyeti eğrisidir ve LCA modeli olmadan güvenilir biçimde çizilemez. Malzeme ikamesi, enerji kaynağı değişimi, proses verimliliği ve ürün tasarımı değişikliklerinin her biri modelde bir senaryo olarak çalıştırılır ve etkisi ölçülür.