Piyasa bazlı ve konum bazlı elektrik emisyonu: hangisi ne anlatır?

Bir tesis yılda 10 GWh elektrik tüketiyorsa, bunun emisyonu kaçtır? Sorunun iki geçerli cevabı vardır ve GHG Protocol her ikisinin de raporlanmasını ister. Bu bir tutarsızlık değil, bilinçli bir tasarımdır: iki sayı iki farklı gerçeği ölçer.

Konum bazlı: fiziksel gerçeklik

Konum bazlı yöntem, bulunduğunuz şebekenin ortalama emisyon yoğunluğunu kullanır. Fiziksel olarak elektron kaynağını seçemezsiniz; şebekeye bağlıysanız o şebekedeki üretim karmasından tüketirsiniz. Bu yöntem, tesisinizin bulunduğu yerin gerçek karbon yoğunluğunu yansıtır ve yer seçimi ile şebeke dekarbonizasyonunun etkisini gösterir.

Piyasa bazlı: sözleşmesel gerçeklik

Piyasa bazlı yöntem, elektrik alım sözleşmelerinizi dikkate alır. Yenilenebilir kaynak garanti belgesi satın aldıysanız, doğrudan bir üreticiyle güç satın alma anlaşması imzaladıysanız veya yeşil tarife kullanıyorsanız, bu sözleşmelerin emisyon faktörü uygulanır. Sözleşmeyle kapatılmayan tüketim için ise artık karma faktörü kullanılır.

Artık karma, kritik ama sık atlanan bir kavramdır. Bir şebekedeki yenilenebilir üretimin sertifikaları başkaları tarafından satın alınmışsa, sertifikasız kalan tüketicilerin payına düşen karma daha kirlidir. Şebeke ortalamasını kullanmak, bu durumda çifte sayım yaratır.

Sertifika satın almak gerçek azaltım mıdır?

Bu, sürdürülebilirlik raporlamasının en tartışmalı sorularından biridir. Sertifika satın almak piyasa bazlı Kapsam 2 emisyonunuzu sıfıra indirir ama atmosferdeki CO₂ miktarını değiştirmez — mevcut bir yenilenebilir santralin üretimini yeniden etiketlemiş olursunuz. Ek yenilenebilir kapasite yaratan uzun vadeli güç satın alma anlaşmaları ise farklıdır; yeni bir santralin finanse edilmesini sağlarlar.

Bu yüzden ciddi raporlama çerçeveleri her iki değeri de ister ve okuyucunun farkı görmesini sağlar. Konum bazlı değeriniz yüksek ama piyasa bazlı değeriniz sıfırsa, bu bilgi kendi başına anlamlıdır.

LCA’da hangisi kullanılır?

LCA ve EPD tarafında varsayılan yaklaşım, fiziksel gerçekliği yansıtan konum bazlı faktördür. EN 15804+A2 kapsamında bir EPD hazırlarken, sözleşmeye dayalı yeşil elektrik iddiasının kullanılabilmesi için ilgili ürün kategori kurallarının buna izin vermesi ve kaynağın belgelenebilmesi gerekir. Aksi hâlde ülke şebeke faktörü kullanılır.