İhalelerde EPD şartı: yeşil kamu alımı ve özel sektör şartnameleri

Yapı malzemesi üreticileri için EPD'nin dönüm noktası, onun bir pazarlama aracı olmaktan çıkıp bir ön yeterlilik belgesine dönüştüğü andır. Bu dönüşüm Avrupa'da büyük ölçüde tamamlandı: kamu ihalelerinde ve büyük özel projelerde EPD, teklif verebilmenin koşulu hâline geldi.

Şartnameler nasıl yazılıyor?

İhale şartnamelerinde üç farklı sıkılık düzeyi görülür. En gevşek biçim, ürün için bir EPD sunulmasını ister — sayı ne olursa olsun. Orta düzeyde şartname, EPD'nin ürüne özgü ve üçüncü taraf doğrulanmış olmasını şart koşar. En sıkı biçim ise bir sınır değer belirler: örneğin m³ beton başına belirli bir kg CO₂e üst sınırı.

Üçüncü tip hızla yaygınlaşıyor ve üreticinin konumunu değiştiriyor. Artık yalnızca belgeye sahip olmak yetmez; belgedeki sayının rakiplerinizinkinden iyi olması gerekir. Bu, EPD'yi bir uyum belgesinden bir performans belgesine dönüştürür.

Sık karşılaşılan şartname maddeleri

• EN 15804+A2 uyumlu, üçüncü taraf doğrulanmış EPD sunulması
• EPD'nin geçerlilik süresinin ihale tarihinde dolmamış olması
• Ürüne özgü EPD; sektörel ortalama kabul edilmez veya düşük puanlanır
• Belirli bir program operatörü tarafından yayımlanmış olması
• A1-A3 GWP değerinin belirlenen sınırın altında kalması
• Geri dönüştürülmüş içerik oranının beyan edilmesi
• Yerel üretim veya taşıma mesafesi sınırı

Hazırlık takvimi

En sık yapılan hata, EPD hazırlığına ihale ilanından sonra başlamaktır. Veri toplama, modelleme ve doğrulama süreci, program operatörüne bağlı olarak toplam üç ile altı ay sürer. İhale takvimi bu süreyi neredeyse hiçbir zaman tanımaz.

Doğru yaklaşım, EPD'yi bir ürün geliştirme çıktısı olarak ele almaktır: portföydeki ana ürünler için hazır bulundurmak ve düzenli güncellemek. Bir kez model kurulduktan sonra varyantlar için EPD üretmek çok daha hızlıdır; asıl maliyet ilk modelin kurulmasındadır.